Tâm tình với các gia đình
Kính thưa ông bà và anh chị em, cách riêng quí ông bà và anh chị em mừng kỷ niệm hôn nhật dịp này. Thật là ý nghiã khi cử hành trong ngày lễ Thánh Gia thất và cũng là cơ hội để chúng ta chia sẻ niềm vui và sự chung thủy của đời sống gia đình chúng ta cho tất cả những mọi người trong cộng đoàn.
Trước hết, tôi muốn nói đến một cảm nhận và hai quan điểm nhỏ để tặng ông bà anh chị em. Cảm nghiệm ấy cách đây 17 năm: khi thụ phong linh mục vào năm 1992, thì bố mẹ tôi không ở tại Việt Nam nữa. Sau Thánh lễ tạ ơn, tôi đã tâm tình với cộng đoàn rằng: “từ ngày thụ phong linh mục, con thuộc về một đại gia đình. Tất cả ông bà anh chị em đáng tuổi cha mẹ của con thì là cha mẹ của con, anh chị lớn tuổi hơn con là anh chị của con, còn những anh chị trẻ tuổi hơn con, thì con vẫn xem như những người em của mình. Đó cũng là ý nghĩa của từ “Anh Chị Em” mà linh mục xưng hô trong trong Thánh lễ.
Dịp lễ Giáng sinh năm nay và đặc biệt là lễ Thánh Gia Thất này, tôi thấy thật ấm cúng, vì ở đây có ông bà Lâm đáng kính, đáng tuổi cha chú của tôi, tôi cảm thấy gần gũi anh chị trẻ tuổi trong tư cách một người anh trong gia đình và xem con cái của họ như con cháu mình. Điều tôi bày tỏ mười bảy năm trước, thì mùa Giáng sinh năm nay tôi cảm nhận sâu xa hơn. Vào những ngày mừng Giáng sinh ở phương tây, bao giờ tôi cũng đến với một gia đình Việt Nam trong cộng đồng người Việt ở đó. Tôi thường chọn một gia đình nhỏ, có khó khăn để dùng bữa và chia sẻ niềm vui với họ… Giáng sinh năm nay tôi vui nhiều, vì cảm nhận bầu khí gia đình rất rõ và người tạo nên bầu khí thân thương đó chính là Ông Bà Anh Chị Em. Tình thương, lời cầu nguyện và bao sự giúp đỡ của Anh Chị Em cũng như thái độ nhiệt tình cộng tác với tôi từ trước đến nay, và nhất là trong mùa Giáng sinh này...
Câu chuyện thứ ba xảy ra ở một giáo xứ làng quê có truyền thống dâng hoa vào lễ Thánh Gia Thất. Xứ đó nổi tiếng có bộ tượng lớn bằng thân người có Thánh Giuse và Đức Mẹ, Chúa Giêsu ngang tầm người. Do xích mích, tối 23/12 đám thanh niên ở làng bên cạnh kéo đến hang đá đập nát bộ tượng Thánh Giuse, Đức Mẹ và Chúa Giêsu. 24/12 rồi, không thể kiếm đâu ra bộ tượng mới cho kịp mà việc dâng hoa cho Thánh Gia thì không thể bỏ được vì là truyền thống giáo xứ từ lâu nay rồi. Làm thế nào giải quyết được vấn đề này nội trong ngay hôm nay? Cha xứ mới nhớ ra một gia đình kia có em bé mới rửa tội gần một tháng nay, nên ngài đến liên hệ với gia đình trẻ ấy nhờ hai anh chị ẳm cháu đến đóng Thánh Gia Thất. Đến lễ Thánh Gia, các người đại diện dâng hoa không chịu dâng hoa. Cha xứ mới giải thích Thánh Phaolô nói mỗi người KiTô hữu là Thánh, rồi Giáo hội dạy rằng gia đình là Hội Thánh tại gia. Sao lâu nay mình dâng hoa cho các tượng làm bằng đất sét được, mà nay là người thiệt, hình ảnh Thiên Chúa, là những người đã đón nhận Chúa KiTô Thánh Thể, có Chúa ở trong họ đàng hoàng, mà tại sao mình ngại ngùng hay cảm thấy sốc khi dâng hoa cho họ? Một hồi sau các cô, các mẹ mới thấm. Thế là từ Giáng sinh năm đó về sau, Hội đồng mục vụ giáo xứ khỏi dùng tượng, nhưng đề nghị cha xứ mỗi năm tìm một đôi vợ chồng trẻ mới có con làm cho hang đá sống động hơn.
Thực vậy, mỗi gia đình là một ơn gọi, một Giáo hội tại gia và giáo xứ giống như một đại gia đình. Bầu khí gia đình ở tại giáo xứ Vườn Chuối của chúng ta là biểu hiện cụ thể hình ảnh ấy. Tình gia đình này không có được nếu trong từng gia đình của anh chị em không có tình gia đình. Chính là mối tình chung thủy, sự hy sinh cho nhau giữa chồng vợ, giữa cha mẹ và con cái mới tạo nên tình gia đình trong giáo hội tại gia, tình gia đình mới lan tỏa làm cho cộng đoàn, làm cho giáo xứ trở thành một đại gia đình như Thánh Gia Thất, một gia đình có Chúa Giêsu là trung tâm, có Đức Maria là hiền mẫu và Thánh cả Giuse làm người cha thiêng liêng là đấng bảo trợ.
Lời Chúa chúng ta vừa nghe nêu lên một vấn đề gia đình: tương quan giữa cha mẹ và con cái. Đọc đoạn Tin mừng này theo góc độ gia đình chúng ta sẽ khám phá ra một khía cạnh, đó là sự ngộ nhận giữa cha mẹ và con cái. Đức Maria nói rằng tại sao con lại làm như thế, con không biết rằng bố mẹ đã khổ công đi tìm kiếm con à! Nhưng câu trả lời của Đức Giêsu mới nghe xem ra chẳng ăn nhập vào đâu : “cha mẹ không biết là con phải lo công việc của Cha con sao!” Con của mình mà còn làm việc cho cha nào khác nữa? Tương tự như con của anh chị em trả lời khi được bố mẹ nhờ: “con bận lắm! Cha xứ giao cho con việc này công tác kia”, chắc bố mẹ cũng hơi khó chịu. Nhưng nếu biết con mình đi đâu và làm việc gì có ý nghĩa, thì có lẽ anh chị em sẽ không ngăn cản, nhưng cố gắng gánh trách nhiệm mà con phải làm, để cho người con đó được phục vụ một gia đình lớn hơn.
Thực tế ngày hôm nay cho thấy trong một số gia đình câu nói: “cha mẹ đặt đâu con cái ngồi đó” xem ra đã bị đảo lộn trật tự. Tôi mới nghe kể chuyện có một thiệp cưới do hai đứa nhỏ nó đứng tên mời ông bà ….đến dự lễ thành hôn của ba má chúng con, lúc mấy giờ, tại nhà thờ.. sau thánh lễ mời ông bà cô bác đến dự tiệc với gia đình chúng con tại … Rõ ràng là bây giờ “con cái đặt đâu cha mẹ ngồi đó rồi”.
Tôi muốn nói đến quan hệ giữa cha mẹ với con cái, thiếu giờ kinh chung tại gia, cũng hiếm có sự đối thoại trong gia đình giữa bố mẹ với con cái. Có rất nhiều lý do, mỗi gia đình có một lý do riêng, nhưng thông thường, chúng ta chỉ dừng lại ở chỗ : yêu cầu của con cái mình thấy là chánh đáng thì mình đáp ứng còn không thì mình từ chối Hơn nữa, mình ra điều kiện, nếu con thực hiện yêu cầu của mình, thì ta sẽ thỏa mãn mong mỏi của con. Chẳng hạn: “nếu con thi đậu đại học, ba sẽ mua cho con xe Spaced. Bây giờ con đi đỡ xe đạp điện đi”. Trong nhiều gia đình, những bạn trẻ không thể tâm sự được với bố mẹ của mình, nhưng lại dễ tâm sự với nhau hơn. Bố mẹ không có thời gian lắng nghe mà chỉ có mệnh lệnh muốn con làm điều mình muốn mà không biết đến điều con mong muốn.
Có vài phụ huynh muốn con thực hiện giấc mơ mình chưa thực hiện được trong thời tthanh xuân. Nếu không ý thức, mình dễ có khuynh hướng phóng chiếu ước vọng của mình trên người con. Làm như vậy la tốt, nếu mục đích mình muốn thực hiện chính đáng, như hoạt cảnh ước mơ Bêlem mà chúng ta đã xem đêm giáng sinh, Đavit nuôi một ước muốn lớn là được xây dựng cung điện cho Thiên Chúa, nhưng chưa thực hiện được, nên đã giao lại cho Salômon. Đối với những ước mơ chính đáng, chúng ta có thể nhờ con cái thực hiện, trong tinh thần tôn trọng. Nên biết mỗi đứa con có một cá tính, một sở trường, sở thích riêng. Sở trường, sở thích đó cần được phụ huynh tiếp sức, nâng đỡ và hổ trợ để con thành nhân như Thiên Chúa muốn, chứ không hẳn như chúng ta muốn để được hãnh diện về con cái của mình. Quả thực đây là một cám dỗ mà các bậc phụ huynh phải vượt lên: muốn con cái mình làm điều mà mình thích chứ không phải thật sự làm cho con nó lớn lên như lòng Chúa mong ước. Muốn thế, chúng ta cần quan tâm đến sở trường, sở thích, sở đoãn của con mình.
Do đó, cần tiếp cận, trao đổi và lắng nghe chứ mình không chỉ thỏa mãn cái yêu cầu của con cái mình và cũng đừng nghĩ rằng con cái đã lập gia đình là bố mẹ hết trách nhiệm. Có không ít trường hợp tại đây hay ở nước ngoài, bố mẹ phải chăm sóc các cháu vì bố mẹ chúng đi làm hết. Thay vì gửi cháu ở nhà trẻ, thì mỗi tháng cũng trả cho ông bà, để chi tiêu... Có nhiều chọn lựa trong việc chăm sóc con cái, nhưng lựa chọn nào cũng cần phát xuất từ tình thương, sự đồng cảm và lời cầu nguyện. Khi ấy, tôi tin rằng những quyết định xuất phát từ tình thương sự đồng cảm và lời cầu nguyện sẽ thực sự mưu ích cho con em của mình.
Chia sẻ Lời Chúa
Lễ Thánh Gia Thất và Kỷ niệm Hôn phối
27.12.2009
MVHG (Theo Tâm Giao)
